馃憠 Obszar najbli偶szego rozwoju - Psycholog

Strefa rozwoju proksymalnego

Kondratiev M. Yu., Ilyin VA The ABC psycholog spo艂eczno-praktyczny. – M .: Per SE, 2007. – 464 pkt.

Stref膮 natychmiastowego rozwoju jest poziom rozwoju osi膮gni臋ty przez dziecko w procesie jego interakcji z osob膮 doros艂膮, realizowany przez rozwijaj膮c膮 si臋 osobowo艣膰 w trakcie wspólnej czynno艣ci z osob膮 doros艂膮, ale nie przejawiaj膮cy si臋 w ramach indywidualnej dzia艂alno艣ci. Poj臋cie 鈥瀞trefy bli偶szej rozwoju鈥 zosta艂 wprowadzony w psychologicznym leksykonu Wygotskiego, z jednej strony, aby podkre艣li膰 fundamentaln膮 cech臋 rozwoju osobowo艣ci we wczesnych stadiach ontogenezy, gdy dziecko uczy si臋 i przypisuje do艣wiadczenie 偶ycia, g艂ównie poprzez partnerstwo dzia艂alno艣ci obschencheskogo i interakcji z doros艂ych, a z drugiej – do rozcie艅czenia jako艣ciowo bie偶膮cy poziom rozwoju dziecka, co przejawia si臋 w ich indywidualnych aktywno艣ci, a wy偶szy poziom RA zvitiya realizowany rozwija osobowo艣膰, ale tylko w ramach wspólnych dzia艂a艅 z osobami doros艂ymi, dzia艂aj膮c jako 鈥瀝egion niedojrza艂e, ale procesy dojrzewania鈥 (Wygotski). Termin "strefa rozwoju proksymalnego" jest tradycyjnie uwa偶any za jeden z najwa偶niejszych w psychologii rozwojowej i psychologii pedagogicznej.Co wi臋cej, taka teoretyczna i metodologiczna perspektywa procesu rozwoju osobowo艣ci dziecka i pozwala budowa膰 sensownie dog艂臋bn膮 diagnoz臋 poziomu rozwoju wy艂aniaj膮cej si臋, wy艂aniaj膮cej si臋 osobowo艣ci. 鈥濼radycyjna diagnoza rozwoju umys艂owego dziecka skupia si臋 na okre艣leniu aktualnego poziomu rozwoju. Jednak przewidywania dokonywane na podstawie tych metod nie jest wystarczaj膮co wiarygodne. Aby okre艣li膰 perspektywy trzeba wiedzie膰 i鈥 jutro鈥, a on jest okre艣lana przez pomiar strefy najbli偶szego rozwoju. Zatem , pomiar gotowo艣ci szkolnej na podstawie umiej臋tno艣ci ju偶 opracowanych u dziecka nie jest wystarczaj膮cy. Musisz okre艣li膰, w jaki sposób dziecko mo偶e wspó艂pracowa膰 z osob膮 doros艂膮, czyli co to jest jego strefa najbli偶szego rozwoju. Opracowany na tej zasadzie metod okre艣lania gotowo艣ci szkolnej s膮 bardziej wiarygodne 鈥(KN Polivanov). W ostatnich latach, oprócz psychologii rozwojowej i psychologii pedagogicznej, termin "strefa rozwoju proksymalnego" jest cz臋sto wykorzystywany w ramach nauki socjopsychologicznej.Jest oczywiste, 偶e w tym przypadku znany 艂adunek semantyczny tego terminu nabiera pewnej swoisto艣ci. Tak wi臋c, w odniesieniu do psychologii grupy, termin ten jest u偶ywany, mówi膮c o perspektywach rozwijania danej spo艂eczno艣ci kontaktów, które go 鈥濻pe艂nia鈥 z agencjami zewn臋trznymi kontroli spo艂ecznej (zw艂aszcza je艣li jest to oficjalna spo艂eczno艣膰) lub lidera (zw艂aszcza je艣li jest to nieformalna grupa).

艢ci艣le mówi膮c, podstawowa idea teorii strefy rozwoju proksymalnego ma na celu najbardziej adekwatn膮 ocen臋 perspektyw rozwoju dziecka i jego umiej臋tno艣ci szkolnych. Jak zauwa偶y艂 A. Brushlinskii 鈥瀝ozwija swoje rozumienie strefie najbli偶szego rozwoju, Wygotski d膮偶y przede wszystkim przezwyci臋偶y膰 powszechne tradycyjn膮 interpretacj臋, zgodnie z któr膮 nie mo偶e by膰 imitacj膮 doros艂ego dziecka 艣wiadczy o rozwoju umys艂owego dzieci, a jedynym niezale偶nym rozwi膮zaniem do nich tak czy owak zadanie umys艂owe "1. Tak wi臋c, z punktu widzenia LS Wygotskiego, mo偶na uzyska膰 jedynie wyobra偶enie o rzeczywistym poziomie rozwoju dziecka, ale nie o jego zdolno艣ci do przyswajania nowego materia艂u.Aby oceni膰 potencja艂 rozwojowy, konieczne jest oszacowanie "luki" mi臋dzy wynikami niezale偶nej aktywno艣ci dziecka a tym, co mo偶e on osi膮gn膮膰 dzi臋ki pomocy osób doros艂ych.

Ten pomys艂, Wygotski ilustruje wyniki eksperymentu, w którym dwaj ch艂opcy zostali poproszeni, aby wykona膰 standardowy test inteligencji dla 8-latków (odpowiadaj膮ce ich rzeczywistego wieku). Po tym, jak ka偶dy z nich skutecznie poradzi艂 sobie z zadaniem, zaproponowano mu rozwi膮zanie bardziej skomplikowanych problemów przy pomocy eksperymentatora. Na tym etapie jeden z badanych wykaza艂 wynik odpowiadaj膮cy poziomowi rozwoju 9-letniego dziecka, podczas gdy drugi – 12-latek. Wed艂ug Wygotskiego, jest to dowód potencja艂u innej nauce dwóch dane dzieci, a wi臋c okre艣lone, 鈥瀘dleg艂o艣膰 pomi臋dzy poziomem faktycznej (bie偶膮cy) rozwoju, okre艣lonym przez wyniki niezale偶nego wykonywania zada艅 oraz poziom potencjalnego rozwoju, okre艣lone przez wyników dzia艂a艅 zadania pod kierunkiem osoby doros艂ej lub we wspó艂pracy z bardziej zdolnymi rówie艣nikami "2 i jest stref膮 proksymalnego rozwoju.

Jako empiryczne potwierdzenie teorii strefy proksymalnego rozwoju, Wygotsky przytoczy艂 wyniki niektórych bada艅 zagranicznych. Na przyk艂ad, w 鈥瀝ozwoju umys艂owego dzieci w procesie uczenia si臋鈥, pisze, 鈥濧meryka艅ski badacz McCarty pokaza艂 w odniesieniu do wieku przedszkolnym, je艣li dziecko jest mi臋dzy 3 i 5 lat, z zastrze偶eniem badania, to b臋dzie to grupa funkcji, które dziecko ma ju偶 jest, ale istnieje inna grupa funkcji, które sama dziecko nie jest w艂a艣cicielem, ale ma lidera w zespole, we wspó艂pracy. okazuje si臋, 偶e ta druga grupa funkcji w wieku od 5 do 7 lat jest przede wszystkim od rzeczywistego poziomu rozwoju. ten IC Pokazano, 偶e to, co dziecko potrafi zrobi膰 w ci膮gu 3-5 lat tylko pod kierunkiem, we wspó艂pracy i kolektywnie, to samo dziecko od 5 do 7 lat mo偶e zrobi膰 sam … "

鈥濼eoretyczne i eksperymentalne prace Wygotskiego i Schiff zosta艂a dokonana próba ujawnienia … stosunek pr膮du (osi膮gni臋ty) i potencjalnych poziomów rozwoju dziecka ju偶 nie stosuje si臋 do dzieci w wieku przedszkolnym oraz uczniów klas II i IV.W tym kontek艣cie przeprowadzono szczegó艂owe badanie tak zwanych codziennych (spontanicznych) i naukowych (nie spontanicznych) poj臋膰 u dzieci. Jak podkre艣lono przez Wygotskiego, spontaniczny (np. E. Posiada nie 鈥瀠spo艂ecznione鈥 nie do艣wiadczy艂 wp艂yw doros艂ych) poj臋cia badane w klasycznym dziele Jeana Piageta, którzy doszli do wniosku, 偶e ich g艂ówn膮 cech膮 jest brak jednolitego systemu … W przeciwie艅stwie do tego, , w opinii wczesnego Piageta, mo偶na zidentyfikowa膰 kolejn膮 grup臋 koncepcji dzieci臋cych, która powsta艂a pod decyduj膮cym wp艂ywem wiedzy nabytej przez dziecko od doros艂ych. S膮 to "nie spontaniczne" koncepcje, które powstaj膮 u dzieci, na przyk艂ad podczas edukacji szkolnej. To ich Wygotski opisany jako naukowe … Przy Wygotskiego, poziom my艣lenia dziecka wy偶sza w przypadku rozwoju poj臋膰 naukowych (np koncepcji operacji lub rewolucji) ni偶 spontanicznej (codziennie) koncepcje (na przyk艂ad, okre艣lenie 鈥瀊rat鈥). Uwa偶a, 偶e 鈥嬧媏ksperymenty Schiffa ogólnie potwierdzi艂y to przypuszczenie. "1

Nale偶y zauwa偶y膰, 偶e przedstawiaj膮c ogólnie uzasadnion膮 i bezdyskusyjnie obiecuj膮c膮 koncepcj臋 strefy natychmiastowego rozwoju dziecka, L.S.Wygotski rozwa偶a艂 to w istocie wy艂膮cznie w kontek艣cie kognitywnego rozwoju jednostki. Jednocze艣nie emocjonalne i spo艂eczno-psychologiczne aspekty rozwoju by艂y praktycznie ignorowane. Jak wiadomo, Wygotski by艂 zagorza艂ym zwolennikiem nauki szkolnej, która opiera si臋 g艂ównie 鈥瀙ionowy鈥 interakcji 鈥瀗auczyciel-ucze艅鈥, a kluczow膮 rol臋 odgrywa przyswajanie poj臋膰 naukowych. Ponadto, wed艂ug autorów monografii 鈥濸sychological Science w Rosji XX wieku: problemy teorii i historii鈥, 鈥瀖o偶na stwierdzi膰, 偶e pod wzgl臋dem koncepcji Wygotskiego nauki i strefy najbli偶szego rozwoju – s膮 synonimami lub nawet tautologi膮, edukacji. powiedzia艂 specjalnie tylko dla ludzi, ale nie dla zwierz膮t, które s膮 jedynymi zdolnymi umiej臋tno艣ci pomoc膮 treningu … Szkolimy osoby, aw dziecka w szkole uczy si臋 przede wszystkim koncepcje naukowe. w przeciwie艅stwie do tych ostatnich, codziennych poj臋膰 … powstaj膮 wed艂ug Wygotskiego Po pierwsze, z w艂asnego do艣wiadczenia dziecka, t. np. najpierw uczy, jest strefa najbli偶szego rozwoju, a zatem nie s膮 czysto spo艂ecznym, nie zwi膮zane z wy偶szych funkcji psychicznych. Jednak偶e, nie bezpo艣rednio do nich zadzwoni膰 naturalne (tj. e.ni偶szy) funkcje psychologiczne, ale porównuje je z poj臋ciami naukowymi jak najni偶szego do najwy偶szego. 鈥2 To nie przypadek, wielu krytyków Wygotski du偶ej mierze s艂usznie oskar偶aj膮 go o to, wzywaj膮c鈥 … badanie interakcji obu czynników wewn臋trznych i kulturalnych on sam zwraca艂 uwag臋 g艂ównie na to drugie. "3

Jednak najbardziej ostr膮 i uzasadnion膮 krytyk膮 by艂a w艂a艣nie koncepcja szkolenia LS Wygotskiego. Przede wszystkim krytycy zwracaj膮 uwag臋, 偶e jednym z niebezpiecze艅stw zwi膮zanych bezpo艣rednio ze strefy bli偶szej rozwoju w interpretacji Wygotskiego, 偶e鈥… to jest niemo偶liwe, aby spróbowa膰 pchn膮膰 naprzód dziecka przed jego zdolno艣ci do opracowania odpowiednich do tego etapu rozwoju , w którym on jest w tej chwili. "4 Jest to szczególnie wa偶ne z punktu widzenia zasady epigenetycznej sformu艂owanej przez E. Ericksona. Jak pokazano w pracach E. Erikson (opublikowane, trzeba pami臋ta膰, wiele lat po 艣mierci Wygotskiego) i jego zwolenników, pomijaj膮c rzeczywisty rozwój potrzebuje prowadzi do powa偶nych deformacji i osobiste, a ponadto zaburze艅 psychicznych.Jak wykazano w tej praktyce, bardzo 鈥瀖odne鈥 dzisiejszych prób rodziców do 鈥瀝ozwoju鈥 dzieci w wieku przedszkolnym, poprzez nauczanie ich konta i pisania, j臋zyki obce, muzyka i tak dalej. N. Cz臋sto cz臋sto nie jest szkodliwy tylko dla zdrowia fizycznego i psychicznego lub znacznie obni偶y膰 motywacja dziecka do nauki, gdy osi膮gnie wiek szkolny.

W rzeczywisto艣ci, a jeszcze inne niebezpiecze艅stwo podkre艣laj膮 niektórzy krytycy Wygotskiego: 鈥瀂 pomoc膮 drugiej dziecko jest w stanie rozwi膮za膰 problemy, z którymi nie móg艂 sobie poradzi膰 na w艂asn膮 r臋k臋 w tym Wygotskiego jest z pewno艣ci膮 racj臋, ale to nie bierze pod uwag臋, 偶e. ci膮g艂e zapotrzebowanie na pomoc mo偶e podwa偶y膰 niezale偶no艣膰. Zwolennicy naturalnego rozwoju wielokrotnie ostrzega艂, 偶e za ka偶dym razem daj膮c dziecku pomocy lub wskazówek, mo偶emy w ten sposób wzmocni膰 swoj膮 zale偶no艣膰 od naszej opinii na temat tego, co i jak ma my艣le膰 i podwa偶y膰 jego indywidualno艣膰 do samodzielnego my艣lenia. 鈥1

Niemniej jednak sama idea strefa najbli偶szego rozwoju jest niew膮tpliwie owocne, o czym 艣wiadczy zainteresowanie wykazane w nim, nie tylko w naszym kraju, ale tak偶e za granic膮.Ju偶 w naszych czasach przeprowadzono szereg praktycznych bada艅 opartych na teoretycznych koncepcjach Wygotskiego. Na przyk艂ad, wed艂ug W. Crane, w 1985 roku, A. i R. Brown Ferrara鈥… próbowali oceni膰, czy wska藕nik (strefa bli偶szej rozwoju – VI, MK) naprawd臋 pomaga zidentyfikowa膰 potencjalne nauk臋 dzieci, a wyniki ich bada艅 s膮 optymistyczne. " Ponadto poj臋cie Wygotskiego鈥… stymulowane równie偶 ponowne zainteresowanie w procesie uczenia si臋 sama – na pytanie, jak doro艣li mog膮 pomóc dzieciom w rozwi膮zywaniu problemów i wykorzysta膰 strategie obecnie poza ich indywidualnych mo偶liwo艣ci Jednym z podej艣膰. problem ten zosta艂 zaproponowany w pracy Browna, nauczyciel pokazuje dzieciom przyk艂ad, jak wyja艣ni膰 i podsumowa膰 kawa艂ek tekstu, a nast臋pnie za pomoc膮 metody 鈥瀢zajemnego uczenia si臋鈥 – dzieci po kolei 鈥瀞ta膰 si臋 nauczyciel鈥, 鈥瀒 kieruje pracami mala grupy swoich kolegów z klasy, aby wykorzysta膰 omówione strategie. Nauczyciel nadal przewodzi procesowi, ale stara si臋 przekaza膰 g艂ówn膮 odpowiedzialno艣膰 samym uczniom. "2

Ostatnim przyk艂adem jest szczególnie wa偶ne w艂a艣nie z praktycznego punktu widzenia, bo to jest, po pierwsze, ukazuje ró偶ne perspektywy realizacji strefie bli偶szej pomys艂ów rozwojowych takich obszarach zastosowa艅 jak budowanie zespo艂u i poprawy zarz膮dzania w organizacjach, a po drugie, w celu okre艣lenia przezwyci臋偶aniu ogranicze艅 i dogmatycznej interpretacji poj臋cia 鈥瀞trefy najbli偶szego rozwoju鈥, jako najbardziej charakterystyczna Wygotskiego i jego ortodoksyjnych zwolenników.

Przede wszystkim w do艣wiadczeniu A. Brown, zewn臋trznego wsparcia poszczególnych dzia艂a艅 organizowane g艂ównie poziomo, nie pionowo: g艂ównym 藕ród艂em niezb臋dnej pomocy i stymulacji – grupa rówie艣ników, a nie nauczyciela. Drugie spotkanie, zorganizowane w taki sposób dzia艂ania jest prospo艂eczne i noszenie podkre艣li艂 stawów, charakter grupy, w pe艂ni przyczynia si臋 do rozwoju osobistego, w tym w dziedzinie psycho-emocjonalne. Jednocze艣nie ta spe艂nia aktualnych potrzeb m艂odszych uczniów: jest cz臋艣ciowo charakter gry, ale ma na celu stworzenie rzeczywistego spo艂ecznie istotny produkt i pozwala wyrazi膰 siebie w interakcji interpersonalnej w ma艂ej grupie.Ponadto taka organizacja dzia艂a艅 pozwala ka偶demu uczestnikowi "spróbowa膰" siebie jako oficjalnego przywódcy ma艂ej grupy.

Wszystkie te czynniki powinny by膰 wykorzystywane w procesie budowania zespo艂u. Ponadto strefa bli偶szy idei rozwoju mog膮 by膰 skutecznie wykorzystywane w tworzeniu programów szkoleniowych dla przedsi臋biorstw i zwi臋kszenie motywacji pracowników, poprzez przekazanie w艂adzy, planowania kariery i tak dalej. N.

Praktyczne psycholog spo艂eczny, je艣li pracuje w instytucji o艣wiatowej lub psychologiem rodzinnym, nale偶y zwróci膰 szczególn膮 uwag臋 na tworzenie warunków dla organizacji wspólnych dzia艂a艅 dziecka z osob膮 doros艂膮 w 鈥嬧媐ormie autentycznej wspó艂pracy, poniewa偶 tylko w tym przypadku, stworzy niezb臋dne warunki do stopniowego wzrostu obecnego poziomu rozwoju dziecko poprzez tworzenie strefy prospo艂ecznej jej najbli偶szego rozwoju. Je艣li chodzi o praktyczne psychologów pracuj膮cych z grupami spo艂ecznymi, by tak rzec, w instytucjach 鈥瀌oros艂ych鈥, jego uwaga powinna by膰 szczególnie uwag臋 na kierunek, w którym rozwija spo艂eczno艣膰 i którzy w znacznym stopniu 鈥瀙rosi鈥 mu przez stref臋 najbli偶szy rozwój.

Strefa proksymalnego rozwoju to koncepcja wprowadzona przez LS. Wygotski -. Charakteryzuje proces podnoszenia rozwoju umys艂owego po treningu. Strefa ta jest okre艣lona przez tre艣膰 takich zada艅, które dziecko mo偶e rozwi膮za膰 tylko za pomoc膮 osoby doros艂ej, ale po nabyciu do艣wiadczenia wspólnego dzia艂ania – staje si臋 zdolny do samodzielnego rozwi膮zywania podobnych problemów.

Like this post? Please share to your friends:

;-) :| :x :twisted: :smile: :shock: :sad: :roll: :razz: :oops: :o :mrgreen: :lol: :idea: :grin: :evil: :cry: :cool: :arrow: :???: :?: :!: